Türkiye Cumhuriyetinin ilanı hakkında bilgi

23 Nisan 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldığı esnada yeni Türk devletinin adı daha kesinleşmemişti. Hükümet, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti adında olup, meclis başkanı ise hükümet başkanlığı görevini yürütüyordu. Millî Mücadele Dönemi’ndeki zor şartların bir ürünü olan meclis hükümeti sistemi de artık çalışmaz olmuştu. O dönemdeki mevcut sistemde, Bakanlar Kurulunun her üyesi için ayrı ayrı oylama yapılmaktaydı. Bu sebeple  hükümetin kuruluşu zorlaşıyordu.

25 Ekim 1923 tarihinde hükümetin istifa etmesi sonucu bir bunalım baş gösterdi. Böylece Mustafa Kemal Paşa, cumhuriyeti ilân etmek için beklediği fırsatı yakaladı. Fakat 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümet kurulamaması üzerine, Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü’ndeki arkadaşlarına “Yarın cumhuriyeti ilân edeceğiz.” diyerek düşüncesini açıkladı. O gece İsmet Paşa ile birlikte 1921 Anayasası’ daki bazı maddeleri değiştiren bir kanun tasarısını hazırladı. “Türkiye Devleti’nin hükümet şekli cumhuriyettir.” hükmünün bulunduğu tasarı üzerinde TBMM’de yapılan görüşmelerden sonra cumhuriyetin ilânı kabul edildi. “Yaşasın cumhuriyet!” nidaları eşliğinde alkışlarla cumhuriyet ilân edildi (29 Ekim 1923).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir